viernes, 30 de marzo de 2012

Muere Oksana Makar, la joven ucraniana violada y quemada por tres hombres

Oksana Makar, una ucraniana de 18 años, contó la semana pasada desde el hospital a través de Youtube la terrorífica experiencia que sufrió a manos de tres jóvenes que la violaron, la medio estrangularon y la quemaron tras reunirse con ellos en un bar de Mykolayiv. Tenía el 55% del cuerpo quemado, así como uno de sus brazos y sus dos pies amputados.

Desgraciadamente, ya no lo podrá volver a contar.

La joven ha fallecido este jueves a causa de sus heridas, según han confirmado los médicos del centro en el que trataba de recuperarse. Sus agresores la intentaron matar el pasado 9 de marzo con una cuerda después de abusar de ella en el apartamento de uno de ellos. Además, la envolvieron en una manta, la metieron en un pozo de una obra e intentaron quemar su cuerpo antes de escapar. Su madre consiguió milagrosamente sacarla de ahí, pero su lucha ha finalizado fatalmente.
«Empezó a sangrar en los pulmones y se detuvo su actividad coronaria. Intentamos tres veces reanimarla mediante desfribilación», declaró en su momento Emil Fistal, el jefe de la unidad de quemados en la que Makar estaba siendo atendida.

Los supuestos asesinos están ahora detenidos, a la espera de ser juzgados por este atroz delito. Al suceso se suma que todos ellos son hijos de un ex funcionario del gobierno ucraniano, lo que provocó la ira de una sociedad que estalló cuando dos de ellos fueron liberados, tomando las calles contra el presidente del país, Viktor Yanukovich.
Al final, al máximo dirigente no le quedó otro remedio que reordenar la detención de los dos jóvenes liberados y la imposición de sanciones a los agentes, así como el envío de un equipo de investigación a Mykolayiv.

miércoles, 28 de marzo de 2012

Sindikatuek adierazi dute greba mugarri izango dela

Enpresetako batzarretan ikusitakoa aintzat hartuta azken urteotako lanuzterik arrakastatsuena izango dela diote

Zabaletarentzat, «muturreko baliabidea da greba, muturreko testuinguru batean»


Sindikatuek ez dute zalantzarik. «Arrakasta hutsa» izango du biharko greba orokorrak, azken urteotan egindako handienak. Enpresetan egindako batzarretan, lan erreformarekin erabat haserre ikusi dituzte langileak, Espainiako Gobernuak indarrean jarritako neurriei protestaren bidez erantzuteko prest. Beste faktore batek ere lagun dezake mobilizazioa jendetsua izaten, azken urteotan lehen aldiz Hego Euskal Herriko sindikatu guztiek deitu baitute grebara. Dena den, ez dira guztiak elkarrekin aterako. Bi deialdi izango dira: bata, ELA, LAB, EILAS, EHNE eta CGTk antolatutakoa; bestea, CCOO eta UGTrena. Batzuek zein besteek esan dute grebarekin ez dela ezer amaitzen, mugarri izan behar duela nabarmenduz.

Adolfo Muñoz ELAko idazkari nagusiaren esanetan, «ikusgarriak» dira lanuztearen babesari buruzko datuak. «Greba orokorra oxigenozko mezua izango da hain beharrezkoak diren langile borrokentzat». Ainhoa Etxaide LABeko idazkari nagusiak hainbat langaberekin batera egin du agerraldia Bilbon. Lan erreforma «lantokietatik bakarrik» geratu daitekeela esan du, «ez dute geratuko ez elkarrizketa sozialak ez Gobernuak, hark bultzatu baitu». Horrez gain, langabeen «erabilera hipokritarik» ez egiteko eskatu du.

Euskal sindikatuek adierazpen bateratu bat ere atera dute Kataluniako, Galiziako eta Kanariar Uharteetako sindikatuekin. «Ez dugu ikusle huts gisa jarduteko asmorik arlo publikoari eta jendartearen babesari erreferentzia egiten dion adierazpen oro eraisten den bitartean».

Espainiari, eskaera

CCOOk eta UGTk Bilbon egin dute agerraldia. Unai Sordo eta Damaso Casado Euskadiko idazkari nagusiez gain, han izan dira Ignacio Fernandez Toxo eta Candido Mendez Espainiako arduradunak ere. Gobernuak grebaz baliatu beharko lukeela azaldu dute, negoziatzera eseri eta legebiltzarreko tramiteetan erreforma zuzendu ahal izateko. «Lan erreforma lan baldintzen aukako marea beltza da, enplegu gehiago deuseztea eta eskubideak murriztea eragingo duena», esan du Mendezek.

Nafarroako CCOOk eta UGTk jakitera eman dutenez, 300 enpresa batzordek eta 1.500 delegatuk eman diote atxikimendua biharko deialdiari.

Jaurlaritzak, gogoeta eskaera 

Aitzitik, grebaren aurka hitz egin du Gemma Zabaleta Eusko Jaurlaritzako Lan eta Gizarte Gaietako sailburuak. «Greba orokor bat ez da inoiz positiboa, ekonomiaren geldialdia dakarrelako». Hala ere, deialdia bateratua izateak «gogoeta sakon bat» eragin behar duela azaldu du, lan erreformak izango dituen ondorioen inguruan. Kaleratzea gehien erraztuko duen lan erreforma dela zehaztu du, inongo ordainik eta langileentzako segurtasun neurririk gabea. «Ostegunerako deitutako greba orokorra muturreko baliabidea da, muturreko lan erreforma baten testuinguruan».

Sindikatuek helegiteak jarri zituzten Jaurlaritzak finkatutako gutxieneko zerbitzuen aurka. «Espero dugu auzitegiek ez dituztela kontuan hartuko, eta bere horretan geratuko direla, aurreko deialdietan finkatutako zerbitzu ia berberak baitira», adierazi du Idoia Mendia bozeramaileak. Ospitaleetan jaiegunetako lantaldea bermatuko du Jaurlaritzak eta garraioetan ohiko zerbitzuen %30. 

Nafarroako Gobernuak atzo eman zuen gutxieneko zerbitzuen berri. Hezkuntzan, unibertsitatez kanpoko zentro publikoetan, zuzendari eta ikasketa buru guztiek joan beharko dute lanera, eta hiru ikasgelako irakasle batek ere bai. Garraioan, ohiko zerbitzuen %28 mantenduko dira, eta ospitaleetan, jaiegunetako langile kopurua.

Confebask patronalak lanerako eskubidea errespetatzeko eskatu die grebaren antolatzaileei. Horrez gain, grebak ekonomiari are kalte handiagoa eragingo diola azaldu du.

domingo, 25 de marzo de 2012

Óscar Sánchez llega a casa y deja atrás la pesadilla carcelaria en Italia


Una veintena de familiares y amigos del catalán Óscar Sánchez, que ha permanecido los últimos 21 meses encarcelado en Italia acusado de un delito que no cometió, le han recibido este jueves en el aeropuerto de Barcelona en un ambiente de gran emoción.
Óscar Sánchez ha llegado a El Prat poco después de las 15,00 horas, en un vuelo procedente de Nápoles(Italia), y lo primero que ha hecho ha sido agradecer a sus vecinos del pueblo de Montgat (Barcelona) y a los medios de comunicación todo el apoyo recibido durante su estancia en una cárcel italiana.
A partir de ahora, y tras lo sucedido, Sánchez ha asegurado: "Haré lo que me diga mi hermano" para evitar cualquier tipo de problema como el que acaba de vivir.
Muy emocionado y llorando, Óscar Sánchez ha recibido los aplausos, también emocionados, de sus paisanos y familiares que, durante 21 meses, han batallado para conseguir su liberación. Sánchez fue víctima de una suplantación de identidad por parte del mafioso uruguayo Marcelo Roberto Marín, detenido en España.
En cuanto llegue a casa, ha dicho que lo primero que hará será "ducharse, comer y buscar una novia", por este orden, aunque primero deberá atender a todos los vecinos que le esperan en Montgat y que le han apoyado durante su injusta estancia en la prisión italiana.
Sánchez ha explicado hoy a los periodistas en el aeropuerto que, en la cárcel de Nápoles, le han vejado, insultado, humillado e incluso quemado con cigarrillos.
Si estaba en el lavabo, le abrían la puerta, ha relatado; si jugaba al parchís, le tiraban las fichas por el suelo, y así una serie de duras situaciones con las que ha tenido que convivir a lo largo de los últimos 21 meses.


viernes, 23 de marzo de 2012

Urte amaieran 10.000 langabe gehiago egongo dira, Confebasken arabera


Miguel Angel Lujua Confebasken presidenteak aurreikusi du "2012. urtea 2011 baino okerragoa" izango dela EAEko ekonomiarentzat, eta 10.000 langabe gehiago eta 1.000 enpresa gutxiago egongo direla urte amaieran.
"Egoera oso zaila da" eta martxoaren 29rako greba orokorra deitzeak "kalte egingo dio ekonomiari eta pobrezia areagotuko du".
Lujuak iragarri du Euskal Enpresarien Konfederakuntzak Aste Santuaren ondoren aurkeztuko duela aurtengo aurreikuspen ekonomikoa. Hala ere, "itxura txarra" duela aurreratu du.
Azpimarratu duenez, "lehenengo aldiz, Espainiako Gobernuak CEOEk baino aurreikuspen makurragoa egin du".
EAEko patronalaren presidenteak "argi" adierazi nahi izan du "langabezia enpresen lehiakortasun ezagatik" sortzen dela, eta egoera horri aurre egin behar zaiola.
Lehiakortasun hori indartzeko neurri gisa Alemaniako eta Britainia Handiko gobernuen adibidea aipatu du, izan ere, "asko sustatu dituzte enpresak" zergak jaitsita, horrela lanpostuak sortzeko.

jueves, 22 de marzo de 2012

Abian da ume lapurtuen auzia ikertzeko Legebiltzarreko batzordea


Eusko Legebiltzarrak ume lapurtuen auzia ikertzeko batzordea eratu du ostegun goizean, 1940 eta 1990 artean izandako ume lapurretak eta legez kanpoko adopzioak ikertzeko.

Mertxe Agundez PSE-EEko legebiltzarkidea izendatu dute batzordeko presidente, Roberto Blanco PPko ordezkaria presidenteorde izango da eta Maribel Vaquero EAJko legebiltzarkidea idazkari.

Batzordea eratzeko bileraren ostean Agundezek taldearen helburua ume lapurtuen kasu "larrien" inguruan gizartean hedatutako kezkari erantzuna ematea dela azpimarratu du, baina "itxaropen faltsuak" ez sortzeko eskatu du ustezko delitu asko dagoeneko preskribatuta baitaude.

Batzordeko kideak datozen egunetan bilduko dira lan egutegia ezarri eta agerraldiak antolatzeko. Eusko Legebiltzarrak otsailaren 16an adostu zuen alderdi guztien adostasunarekin ikerketa batzordea eratzea.

Ume lapurtuen auziaren harira 200 salaketa aurkeztu dira EAEn, gehienak Gipuzkoan. Halaber, kasu batzuk argitu ahal izateko lau hilobi ireki dituzte.

martes, 20 de marzo de 2012

Siria: Iraultzatik gerra zibilera


Herritarren iraultzak eta borroka sozialak gatazka armatua piztu zuen Sirian, eta herrialde hori deklaratu gabeko gerra zibilean murgilduta dago.

Siriako iraultza 2011ko urtarrilaren 26an hasi zen, beste herrialde arabiar batzuetan izandako protestek bultzatuta.

Siriako herriak demokrazia osoa exijitzen du, askatasun gehiago izatea eta giza eskubide guztiak errespetatzea, baina, urtebete geroago, herrialde horrek bizi duen oraina latza da eta etorkizuna, iluna.

Siriako Armadak eta segurtasun indarrek 8.000 zibil inguru hil dituzte; matxinoek burututako ekintzetan, berriz, 2.000 pertsona hil dira; 9.000-15.000 lagun desagertuta edo atxilotuta daude; eta 75.000 zibilek ihes egin behar izan dute, horietako 25.000ak beste herrialde batzuetara joan direlarik.  

miércoles, 14 de marzo de 2012

Cubako gazteen iritzi eta informazio askatasuna aldarrikatzen dute



Nazioarteko Amnistiak kontzientzia-presoak guztiak askatzea  deitzen du gobernu kubatarra, autoritateek iragarri ondoren 52 presoak askatuko dira.

          Askatze hau ongi etorria da, baina ez dago arrazoirik   ejertzito bareak atxilotu zituzten kontzientzi preso guztiak bat- batean askatzeko.


Gure ustez giza eskubideen inguruk artikulu hauek urratzen dira.
1go artikulua Berdintasunerako eskubidea
3. art. Bizitzarako, askatasunerako eta segurtasunerako norbanakoen eskubidea.
5. art. Torturaren eta tratu lotsarazleen debekua ( hau ez dago hain argi baina segurazki gertatuko zen)
9. art. Arrazoi gabeko atxiloketaren debekua
19. art. Iritzi eta informazio askatasuna

lunes, 12 de marzo de 2012

Okupatutako lurralde palestinarrak


Tamalez jarraitzen dute zutik blokeoak eta pertsonen eta materialen igarotzea ilegalki. Sartutako oinarrizko materia inozoak eta lehen beharreko artikuluak izan dira.. Nazioarteko Amnistiak bere lanarekin jarraituko du gobernu Israeldarrak nazioarteko zuzenbide humanitarioa errespeta ditzan, honez gain,  Gaza blokeoa altxa dezala eta populazioaren zirkulatzeko askatasuna murrizteari utz dezala. Bere segurtasunari buruzko Israelen kezkak, ez dituzte giza eskubideen bortxaketa jarraituak justifikatzen duen modurik. 1300 hildako egon dira blokeo honen erruz.
Urratutako eskubideak:
1go art. Berdintasunerako eskubidea
9. art. Arrazoi gabeko atxiloketaren debekua
5. art. Torturaren eta tratu lotsarazleen debekua.

jueves, 8 de marzo de 2012

Emakundek berdintasunak ekoizpena eragingo duela aldarrikatu du


Emakundek gaur aldarrikatu du berdintasun politikak ekoizpenean laguntzen dutela, ez da soilik justizia soziala, gizartearentzako politika horiek oso erabilgarriak direla.

Hori izan da Emakundek gaur martxoak 8 aldarrikatu duen mezua, emakumearen egun internazionala.

Era berean, Emakundek uste du emakumeen alde egitea haien talentua aprobetxatzea suposatzen duela, gaur egun egiten ez dena. Emakumeen artean langabeziak gora egin du gizonezkoen kasuan baino bi aldiz gehiago eta CCOO esan duen moduan emakumeek gizonezkoek baino %28 gutxiago irabazten dute.

Gainera, gaur egindako mugimenduak emakumearen alde, erreforma laboralaren salaketa egin dute bizitza familiarra, laborala eta pertsonala tartekatzeko ahalmena suntsituko duela esanez, ekintza eta ordutegiak enpresarioen alde geratuko direlako. Gaur manifestaldiak egon dira euskal hiriburu guztietan arratsaldeko 19:00ak eta 20:00ak bitartean.

Palestinako herrialdeen ureraren eskubidea errespeta dezala Israeli eskatzeko kanpaina


Azaroan zehar Asturiaseko Nazioarteko Amnistiako lurralde-unitateak parte hartu du giza eskubideen defendatzailea den antolaketaren inguruko ura edukitzeko eskubidea errespetatzen duen akzioan.
Mendiko akuiferoa,  palestinarraren ur iturri bakarra da Zisjordaniakoa    Israel osoan, hala ere Jordan ibaiko ur librea kontsumitzen dute. Uretako eguneko kontsumo palestinarra 70 litroetara nekez heltzen da laguneko, berriz, Israelen egunean 300 litro baino gehiagokoa, laukoizten da.

Baserri-komunitate batzuetan, palestinarrak bizirik irauten dute 20 litrorekin. Egunean. 180.000en eta 200.000 komunitateetan bizi diren pertsonaren artean baserri-palestinarrek ez dute txorrotako urerako sarbiderik, eta maiz armada israeldarrak euri-ura jasotzea galarazten diete.

Urratsen diren artikuluak hurrengo hauek dira:
1go art. Berdintasunerako eskubidea
25. art. Bizimodu egoki izateko eskubidea

lunes, 5 de marzo de 2012

NBEko Giza Eskubideen Kontseiluak haurren eskubideen urraketak salatzeko kexa prozedura adostu du


Urtetako negoziazioa eta gero, Nazio Batuen Erakundeko Giza Eskubideen Kontseiluak ekainean Haurren Eskubideen Konbentzioaren Hautazko Protokoloaren testua adostu du, haurren eskubideen urraketak salatzeko komunikazio prozedura bat sortuz. Mekanismo honen arabera, haurrek zuzenean edo beraien ordezkarien bitartez Konbentzioan eta gainontzeko Hautazko Protokoloetan jasotako eskubideen urraketak salatu ahal izango dituzte Haurren Eskubideen Batzordearen aurrean, beraien Estatuan konponbidea aurkitu ez badute eta Estatuak berak Protokoloa berretsi baldin badu.
Protokoloa Nazio Batuen Erakundeko Batzar Nagusira bidali dute Estatuek udazkenean eztabaidatu eta aproba dezaten. Momentu horretatik aurrera, Estatuek sinatu eta berretsi ahal izango dute.

sábado, 3 de marzo de 2012

1. Artikulua

Gizon-emakume guztiak aske jaiotzen dira, duintasun eta eskubide berberak dituztela; eta ezaguera eta kontzientzia dutenez gero, elkarren artean senide legez jokatu beharra dute.


2. Artikulua

Gizaki orori dagozkio Aldarrikapen honetan adierazitako eskubide eta askatasunak, eta ez da inor bereziko arraza, larru-kolorea, sexua, hizkuntza, erlijioa, politikako edo bestelako iritzia, sorterria edo gizarteko jatorria, ekonomi maila, jaiotza edo beste inolako gorabeheragatik. Ez zaio begiratuko gainera, pertsona zein herrialde edo lurraldetakoa den; ezta hango politikari, legeei edo nazioarteko egoerari, nahiz eta herri hori burujabea izan, besteren zainpeko lurraldea, autonomiarik gabea edo nola-halako burujabetasun-mugak dituena.


3. Artikulua

Norbanako guztiek dute bizitzeko, aske izateko eta segurtasunerako eskubidea.


4. Artikulua

Inor ez da izango besteren esklabo edo uztarpeko; debekatuta dago esklabotza eta esklaboen salerosketa oro.


5. Artikulua

Ezin daiteke inor torturatu, ezta inori zigor edo tratu txar, anker eta lotsarazlerik eman ere.


6. Artikulua

Edozein gizon-emakumek du, nonahi, lege-nortasundun dela aitor diezaioten eskubidea.


7. Artikulua

Gizon-emakume guztiak berdinak dira legearen aurrean eta denek dute, bereizkeriarik gabe, legezko babesa izateko eskubidea. Denek dute Aldarrikapen hau hausten duen edozein bereizkeriaren aurka eta bereizkeria horren eragileen aurka babes berbera izateko eskubidea.


8. Artikulua

Pertsona orok du Konstituzioak edo legeek gizon-emakumeei aitortzen dizkieten oinarrizko eskubideak hausten dituzten ekintzetatik babesteko, norbere herrialdeko auzitegi aginpidedunetan errekurtso eraginkorra jartzeko eskubidea.


9. Artikulua

Inor ezingo da arrazoirik gabe atxilotu, preso hartu edo erbesteratu.


10. Artikulua

Pertsona orok eskubidea du, berdintasun osoan, auzitegi burujabe eta alderdikeriarik gabean jendaurrean hitz egin eta zuzentasunez entzun diezaioten, nahiz bere eskubide eta betebeharrak erabakitzeko, nahiz bere aurkako salaketa penalak aztertzeko.


11. Artikulua

1. Delituagatik salatutakoak eskubidea du errugabetzat jo dezaten, errudun dela legez eta jendaurreko epaiketan frogatzen ez den bitartean. Epaiketan bere burua zaintzeko berme guztiak ziurtatuko zaizkio. 2. Egintzak edo behar-uzteak izandakoan, herrialdeko edo nazioarteko legeriaren arabera delitu ez baziren, ezingo da inor kondenatu. Delitua egitean ezargarri den zigorra baino larriagorik ere ezingo zaio jarri.


12. Artikulua

Ez dago arrazoirik gabe beste inoren bizitza pribatuan, familian, etxean edo postan eskusartzerik, ezta inoren ohore edo izen onari eraso egiterik ere. Nornahik du eskusartze edo eraso horien aurka legezko babesa izateko eskubidea.


13. Artikulua

1. Pertsona orok du joan eta etorri aske ibiltzeko eskubidea eta Estatu baten lurraldean bizilekua aukeratzekoa. 2. Pertsona orok du edozein herrialdetatik alde egiteko eskubidea, baita norberetik ere, eta norbere herrialdera itzultzekoa.


14. Artikulua

1. Jazarpenik jasanez gero, pertsona orok du edozein herrialdetan babesa bilatu eta izateko eskubidea. 2. Eskubide horretara ezin izango da jo delitu arruntek sortutako auzibideko egintza baten aurka, ezta Nazio Batuen helburu eta irizpideen aurkako egintzak direla-eta ere.


15. Artikulua

1. Pertsona orok du herritartasuna izateko eskubidea. 2. Inori ezingo zaio arrazoirik gabe herritartasuna kendu, ezta herritartasuna aldatzeko eskubidea ukatu ere.


16. Artikulua

1. Gizonek eta emakumeek, ezkontadinetik aurrera, ezkontzeko eta familia aratzeko eskubidea dute, arraza, herritartasun edo erlijioagatiko inolako mugarik gabe; eta, ezkontzari dagokionez, eskubide berberak dituzte bai ezkonduta jarraituz gero eta bai ezkontza-lotura ezabatuz gero ere. 2. Ezkongaien baimen aske eta osoz ez bada, ez dago ezkontzerik. 3. Familia da gizartearen oinarri jatorra eta berezkoa, eta Estatuaren eta gizartearen babesa izateko eskubidea du.


17. Artikulua

1. Pertsona orok du jabe izateko eskubidea, bakarka nahiz taldean. 2. Arrazoirik gabe, ez zaio inori bere jabegoa kenduko.


18. Artikulua

Pertsona orok pentsamendu-kontzientzi eta erlijio-askatasunerako eskubidea du; eskubide horren barne da erlijio edo sinesmena aldatzeko askatasuna eta baita norbere erlijioa edo sinesmena bakarka nahiz taldean, jendaurrean edo pribatuan irakaskuntzaz, jardueraz, kultuz eta aginduak gordez azaltzeko askatasuna ere.


19. Artikulua

Gizabanako guztiek dute iritzi-eta adierazpen-askatasuna. Eskubide horrek barne hartzen du erlijioa eta sinismena aldatzeko askatasuna eta bakoitzaren iritziengatik inork ez gogaitzeko eskubidea, ikerketak egitekoa eta informazioa eta iritziak mugarik gabe eta nolanahiko adierazpidez jaso eta zabaltzekoa.


20. Artikulua

1. Nornahik du bakean biltzeko eta elkartzeko eskubidea. 2. Inor ezingo da behartu elkarte bateko kide izatera.


21. Artikulua

1. Pertsona orok du bere herrialdeko gobernuan parte hartzeko eskubidea, zuzenean nahiz libre aukeratutako ordezkarien bitartez. 2. Pertsona orok du berdintasunez norbere herrialdeko funtzio publikoan sartzeko eskubidea. 3. Herriaren borondatea da botere publikoaren agintearen oinarria; borondate hori aldian-aldian egingo diren benetako hauteskundeetan adieraziko da. Hauteskundeok bozketa orokor eta berdinez eta isilpeko boto bidez egingo dira, edo boto askatasuna bermatzen duen beste bide batez.


22. Artikulua

Pertsona orok du, gizarteko kide denez gero, gizarte-segurantza izateko eskubidea eta, herrialdearen ahaleginaz eta nazioarteko laguntzaz, Estatu bakoitzaren antolaketa eta baliabideak kontuan izanik, norbanakoaren duintasunerako eta nortasuna garatzeko ezinbestekoak diren ekonomia, gizarte eta kultura mailako eskubideak asetzeko.


23. Artikulua

1. Pertsona orok du lan egiteko eskubidea, lana aukeratzekoa, lan baldintza bidezkoak eta egokiak izatekoa, eta langabeziaren aurkako laguntza jasotzekoa. 2. Pertsona orok du, bereizkeriarik gabe, lan beragatik lansari berbera jasotzeko eskubidea. 3. Lanean ari denak bidezko lan-saria eta aski zaiona jasotzeko eskubidea du, bai bera eta bai bere familia, giza duintasunari dagokion bezala bizitzeko bestekoa. Horretarako aski ez bada lansaria, gizarteko laguntzaren bidez osatuko da. 4. Pertsona orok du, norbere interesen alde egiteko, sindikatuak eratu eta sindikatuko kide izateko eskubidea.


24. Artikulua

Pertsona orori dagozkio atsedenerako eskubidea, aisiarakoa, lanaldiaren iraupen mugatua izatekoa eta aldian-aldian ordaindutako oporrak izatekoa.


25. Artikulua

1. Pertsona orok du bizimodu egokia izateko eskubidea, bai berari eta bai bere familiari osasuna eta ongi izatea bermatuko diena, eta batez ere janaria, jantziak, bizitokia, mediku sorospena eta gizarte-zerbitzuak; eta baita lanik eza, gaixotasuna, elbarritasuna, alarguntasuna, zahartzaroa edo bizibidea nahi gabe galtzeko beste kasuren bat gertatzen denerako asegurua izateko eskubidea ere. 2. Amek eta haurrek laguntza bereziak jasotzeko eskubidea dute. Haur guztiek, senar-emazteengandik nahiz ezkontzatik kanpo jaiotakoek, gizartearen babes berbera izateko eskubidea dute.


26. Artikulua

1. Pertsona orok du hezkuntza-eskubidea. Hezkuntza dohainekoa izango da oinarrizko ikasketei dagokienez behintzat. Oinarrizko ikasketak egitea derrigorrezkoa izango da; heziketa teknikoa eta lanbiderakoa, orokorra; eta denek izango dute goi mailako ikasketak egiteko aukera bera, norberaren merezimenduen arabera. 2. Hezkuntzaren helburua giza nortasuna guztiz garatzea izango da eta giza eskubideen eta oinarrizko askatasunen errespetua indartzea; herrialde, arraza eta erlijio guztien arteko elkar-ulertze, jasankortasun eta adiskidetasunaren alde egingo du; eta Nazio Batuen iharduna bultzatuko du, bakeak iraun dezan. 3. Gurasoek lehentasunezko eskubidea izango dute seme-alabei emango zaien hezkuntza mota aukeratzeko.


27. Artikulua

1. Pertsona orok du eskubidea elkarteko kultur ekitaldietan aske parte hartzeko, artelanez gozatzeko, eta zientzi aurrerakuntzan eta horri darizkion irabazietan parte hartzeko. 2. Zientzia, literatura edo arte mailan egindako lanen egile diren pertsona guztiek dute horregatik eskubidea dagozkien interesak eta materialak babes dakizkien eskubidea.


28. Artikulua

Aldarrikapen honetan azaldutako eskubide eta askatasunak era eraginkorrean garatuko dituen gizarte mailako eta nazioarteko ordena ezar dadin.


29. Artikulua

1. Pertsona orok komunitatearekiko betebeharrak ere baditu, komunitatea baita bere nortasuna guztiz eta era askean garatzeko toki bakarra. 2. Pertsona orok, gainontzeko herritarren eskubide eta askatasunen begirunea ziurtatzeko eta gizarte demokratiko bateko moral, ordena publiko eta ongizate orokorreko bidezko eskakizunak betetzeko legez ezar daitezen mugak baino ez ditu izango dagozkion eskubide eta askatasunez baliatzeko orduan. 3. Eskubide eta askatasun hauetaz ezingo da inor baliatu Nazio Batuen helburu eta irizpideen aurka.


30. Artikulua

Aldarrikapen honetan jasotako ezertan ezingo da ulertu Estatuari edo talde edo norbanakoren bati Aldarrikapen honetan bertan adierazitako edozein eskubide eta askatasun deuseztatzeko ekintzak edo ihardunak burutzeko eskubidea ematen zaionik.